Odpowiedź na to pytanie nadal nie jest oczywista dla wszystkich rodziców maluszków. Niestety, bardzo często zdarza się, że dziecko trafia do dentysty dopiero, gdy zęby bolą, występują stany ropne, a leczenie musi być inwazyjne. W ten sposób bardzo łatwo dziecko wytwarza w mózgu trwałe i negatywne skojarzenia związane z dentystą, które zostają z nim całe życie. W dzisiejszym wpisie przedstawiamy, jak osiągnąć pełen sukces – zdrowe, mocne zęby u dziecka i radość związaną z odwiedzinami u dentysty.

Kiedy pójść z dzieckiem do dentysty?

Pierwsza wizyta u stomatologa powinna odbyć się pomiędzy 6 a 12 miesiącem życia dziecka. W tym czasie powinny pojawić się pierwsze zęby mleczne. Taka wizyta nazywana jest „wizytą adaptacyjną”, czyli czasem, który poświęcamy dziecku, by zobaczyło, jak wygląda gabinet, fotel, jakie wokół można poczuć zapachy. Podczas tego spotkania lekarz dentysta powinien wywoływać i wzmacniać jedynie pozytywne emocje oraz nie robić nic na siłę. Dziecko siada z rodzicem, może oglądać sobie bajkę, a stomatolog stara się obejrzeć zęby mleczne i jamę ustną. Jest to niezwykle ważne, ponieważ może rozpoznać próchnicę na o wiele wcześniejszym stadium niż „duża czarna dziura”, a dodatkowo rozmawia z rodzicem o nawykach higienicznych i dietetycznych, które być może należy zmodyfikować. Po wizycie dziecko dostaje nagrodę w postaci naklejki lub zabawki.

Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty u dentysty?

Najważniejsze, by samemu zachować spokój i nie przekazywać negatywnych emocji, które być może sami mamy w związku z własną dentofobią. Należy bardzo uważać na słownictwo: nie używamy wyrażeń „nie będzie bolało”, „nie bój się” ani słów „borowanie”, „wyrywanie”, „zastrzyk”. Nie opowiadamy o swoich trudnych wizytach stomatologicznych. Należy nastawić się pozytywnie i przekazać dziecku: „idziemy do dentysty pokazać Twoje ząbki”. Bardzo przydatne mogą okazać się ogólnodostępne bajki w internecie o wizycie u dentysty, np. Świnka Peppa, Kajtuś, Żyrafa Geena, które pozytywnie modelują nastawienie dzieci.

Czy trzeba dbać o zęby mleczne?

Oczywiście. Zdrowe zęby mleczne są początkiem dla zdrowych zębów stałych. Zęby mleczne z próchnicą mogą „zarazić” zęby stałe, które zaczną się psuć od razu, gdy będą się wyrzynać, a przecież są zaprogramowane, by być z nami przez całe życie. Istnieje mit, że „zęby mleczne nie bolą”. Niestety w przypadku głębokich ubytków lub tworzenia się ropnych stanów wokół martwych zębów ból może okazać się bardzo duży. Ponadto wczesne ekstrakcje zębów trzonowych mlecznych prowadzą do konsekwencji w postaci wad ortodontycznych. Każde ognisko próchnicy jest ogniskiem zapalnym, chorobą, której nie należy lekceważyć, ponieważ wpływa na cały organizm, obniżając odporność i przyczyniając się nawet do częstszego występowania infekcji górnych dróg oddechowych.

Skąd się bierze próchnica?

Próchnica jest bakteryjną chorobą transmisyjną. Bakterie pod wpływem cukrów pochodzących z diety tworzą kwasy, które rozpuszczają najtwardszą tkankę naszego organizmu, czyli szkliwo, a następnie zębinę. Prowadzi to do konsekwencji w postaci zapalenia miazgi. Każdy ząb z próchnicą jest stanem zapalnym. Bakterie w jamie ustnej dziecka są przekazywane przez rodziców – poprzez pocałunki czy oblizywanie smoczka. Także próchnica jest przekazywana nie tylko z jednego zęba na drugi, ale również pomiędzy ludźmi. Więcej o mechanizmie choroby w artykule „Jak choruje ząb”.

Jak dbać o jamę ustną noworodka?

Po karmieniu należy przetrzeć dziąsła wilgotną gazą, czystą szmatką lub silikonową szczoteczką. Nie używamy pasty do zębów, jedynie wody.

Jak dbać o zęby niemowlęcia?

Od czasu, gdy pojawi się pierwszy ząb, należy rozpocząć używanie szczoteczki z małą główką i miękkim włosiem. Do około 3. roku życia, gdy dziecko nie potrafi jeszcze wypluwać pasty, jej śladową ilość wcieramy we włosie szczoteczki. Używamy pasty do 1000 ppm fluoru. Dokładnie myjemy każdą powierzchnię zęba kolistymi ruchami. Nadmiar pasty można zetrzeć. Po 3. roku życia, gdy dziecko potrafi już wypluć, używamy pasty w ilości ziarnka grochu. Zęby zawsze myjemy minimum 2 razy dziennie.

Kiedy dziecko może myć zęby samodzielnie?

Przyjmuje się, że dziecko nie ma jeszcze prawidłowo ukształtowanej sprawności manualnej do czasu, gdy samodzielnie potrafi wyraźnie podpisać się imieniem i nazwiskiem. Gdy mięśnie dłoni nie są jeszcze odpowiednio wykształcone, mycie zębów nie będzie precyzyjne, co skutkuje tworzeniem się próchnicy. Jeśli rodzic chce kształtować samodzielność u dziecka, należy pozwolić dziecku umyć zęby, a następnie dokładnie zrobić to samemu. Aby wszystkim usprawnić tę czynność, warto kupić szczoteczkę elektryczną – dostępne na rynku modele mają różne bajkowe wzory zachęcające dzieci do użytkowania.

Jaka dieta jest zalecana w walce przeciwko próchnicy?

Przede wszystkim należy ograniczyć cukry i podjadanie pomiędzy posiłkami oraz słodkie napoje, nawet soki, które mogą się wydawać „zdrową alternatywą”. Pić głównie wodę, a słodycze można podać np. po obiedzie. Wraz z wiekiem podawać dziecku twarde pokarmy stymulujące wydzielanie się śliny i pracę mięśni żucia. Należy zadbać o odpowiednią ilość produktów bogatych w wapń i fosfor. Dobrym rozwiązaniem jest przygotowywanie domowych słodyczy, w których tradycyjny cukier można zastąpić ksylitolem, chroniącym zęby przed próchnicą i pomagającym w przywróceniu równowagi kwasowo-zasadowej śliny. Więcej w artykule „Dieta a próchnica”.