Utrata zębów stanowi poważny problem zarówno dla pacjenta, jak i dla lekarza dentysty. Dotyka nie tylko osób starszych, ale również młodzieży oraz młodych dorosłych. Może prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu całej jamy ustnej, a także obniżenia jakości życia czy trudności natury psychologicznej, takich jak zmniejszenie pewności siebie lub niechęć do przebywania w miejscach publicznych. Współczesna stomatologia oferuje wiele rozwiązań tego problemu. Choć możliwości uzupełnienia braków jest wiele, najbardziej fizjologicznym sposobem jest wprowadzenie implantu i to on często stanowi pierwszą proponowaną przez lekarza metodę leczenia.
Czym jest implant i z czego się składa?
Implant to wszczep, długością i rozmiarem zazwyczaj odpowiadający korzeniowi zęba. Najczęściej wykonany jest z tytanu – materiału bardzo dobrze tolerowanego przez ludzki organizm, który nie wywołuje reakcji alergicznych ani odczynów zapalnych. Wprowadzenie implantu do kości ma zapewnić stabilizację dla przyszłej odbudowy protetycznej (korony, mostu lub protezy) oraz umożliwić przenoszenie sił żucia na kość w sposób imitujący funkcjonowanie zębów własnych pacjenta. Oprócz wszczepu do odbudowy braku niezbędna jest jeszcze śruba gojąca (zakładana na okres około 2 tygodni) oraz łącznik i korona protetyczna lub most.
Kiedy można wszczepić implant?
Każda sytuacja, w której doszło do utraty zęba, stanowi wskazanie do uzupełnienia braku. Należy jednak pamiętać, że istnieją sytuacje, w których możliwości wykorzystania implantów są ograniczone lub przeciwwskazane. Nie wszczepia się implantów u dzieci, które nie zakończyły okresu wzrostu – przyjmuje się 18. rok życia jako bezpieczną granicę. Przeciwwskazaniem są także choroby nowotworowe, zwłaszcza leczone radioterapią okolicy głowy i szyi. Również nałogowe palenie tytoniu wyklucza pacjentów z możliwości implantacji, przynajmniej do czasu zakończenia nałogu – nikotynizm upośledza zdolności naprawcze organizmu, utrudnia gojenie i zwiększa predyspozycje do chorób dziąseł i przyzębia, co może być przyczyną niepowodzenia leczenia. W pozostałych sytuacjach lekarz może zaproponować pacjentowi wszczepienie implantów.
Jak wygląda wszczepienie implantu?
Wprowadzenie implantu do kości to procedura o określonym protokole postępowania. Istnieją odstępstwa od standardowych zasad, które lekarz przedstawia w planie leczenia, najczęściej jednak proces składa się z trzech etapów.
Etap I. Wykonanie szczegółowej diagnostyki: zdjęcie OPG oraz tomografia CBCT, aby sprawdzić, czy w miejscu planowanego wszczepienia jest wystarczająca ilość tkanki kostnej. Następnie wykonywany jest zabieg chirurgiczny, najczęściej w znieczuleniu miejscowym, czasem w narkozie – polega on na wywierceniu w kości otworu, w który wprowadzany jest wszczep. Po umieszczeniu implantu lekarz sprawdza jego stabilność i prawidłową pozycję, następnie zszywa ranę. Po zabiegu implant nie jest widoczny w jamie ustnej – w całości znajduje się w kości. Konieczne jest odczekanie od 3 do 6 miesięcy, aż dojdzie do zintegrowania implantu z tkanką kostną.
Etap II. Po wyznaczonym czasie lekarz odsłania implant i wprowadza śrubę gojącą, która przyspiesza regenerację dziąsła w okolicy implantu i zapewnia prawidłowy wygląd wokół przyszłej korony. Etap ten trwa około 2 tygodni.
Etap III. Dwie wizyty: pobranie wycisków i zamocowanie korony protetycznej. Na pierwszej pobierane są wyciski, a lekarz ustala z pacjentem kolor przyszłej korony. Następnie w laboratorium, na podstawie wycisku, wykonywana jest odbudowa składająca się z łącznika i korony. Na ostatniej wizycie lekarz przykręca łącznik do implantu i – po upewnieniu się, że połączenie jest stabilne – mocuje koronę protetyczną.
Odbudowa jednego zęba
Najczęściej implanty proponuje się pacjentom, którzy mają wiele własnych zębów i nieliczne braki. Takie leczenie pozwala zachować nieuszkodzone zęby sąsiednie (w odróżnieniu od mostu, który wymaga oszlifowania zębów po obu stronach luki) oraz zapewnia estetyczną, nieruchomą i funkcjonalną odbudowę. W miejscu brakującego zęba lekarz ocenia jakość kości oraz przestrzeń międzyzębową i na tej podstawie dobiera implant oraz przedstawia plan leczenia. Wprowadzenie implantu można wykonać zarówno wiele lat po utracie zęba, jak i na tej samej wizycie, na której ząb został usunięty.
Co, gdy brakuje większej liczby zębów?
Gdy brakuje większej liczby zębów, nie trzeba wprowadzać tylu implantów, ile jest braków. Istnieje możliwość odtworzenia 3 lub 4 zębów z wykorzystaniem mostu opartego tylko na 2 implantach. Zawsze konieczna jest jednak indywidualna ocena warunków u danego pacjenta.
Bezzębie a implanty
Bezzębie nie stanowi przeciwwskazania do leczenia z wykorzystaniem implantów. Zastosowanie wszczepów pozwala znacznie zwiększyć komfort pacjenta – zamiast wyjmowanych, często trudnych do ustabilizowania protez akrylowych można uzupełnić braki pracą na stałe umocowaną w jamie ustnej lub o znacznie lepszej stabilizacji. W zależności od warunków można odbudować wszystkie braki mostami na implantach albo wykonać protezę typu overdenture, w której dodatkowa stabilizacja pochodzi od wprowadzonych w kość implantów wyposażonych w specjalne zaczepy.
Co, gdy mamy za mało kości?
Niewystarczająca ilość kości w miejscu planowanego implantu jest ograniczeniem, ale nie przeszkodą nie do pokonania. W takiej sytuacji konieczne bywa wprowadzenie dodatkowego materiału kostnego lub kościozastępczego, czasem podniesienie dna zatoki szczękowej. Takie postępowanie wydłuża proces leczenia i podnosi koszty zabiegu. Szczegóły oferty opisujemy na stronie implantów stomatologicznych.
Badania
-
How far can we go? A 20-year meta-analysis of dental implant survival rates
Kupka J. R., König J., Al-Nawas B., Sagheb K., Schiegnitz E. (2024) · Clinical Oral Investigations · przegląd systematyczny i metaanaliza, obserwacja co najmniej 20 lat
Implanty mogą działać przez wiele lat, ale wraz z czasem narasta ryzyko powikłań biologicznych i technicznych. Przeżycie implantu nie jest tym samym co pełny sukces bez zapalenia, utraty kości czy napraw protetycznych.
-
Long term clinical performance of 10 871 dental implants with up to 22 years of follow-up: A cohort study in 4247 patients
French D., Ofec R., Levin L. (2021) · Clinical Implant Dentistry and Related Research · duże retrospektywne badanie kohortowe
Analiza ponad 10 tysięcy implantów wykazała wysokie przeżycie, ale powikłania i niepowodzenia były częstsze u pacjentów z określonymi czynnikami ryzyka. Higiena, kontrola chorób przyzębia i regularne wizyty podtrzymujące pozostają kluczowe.